Ada Güncel Haber

Trafik kazaları, her gün binlerce insanın hayatını etkileyen ciddi olaylardır. Bu kazaların ardından ortaya çıkan maddi kayıplar, kalıcı sakatlıklar ya da en acısı yakın birinin kaybı, sadece fiziksel değil, aynı zamanda hukuki bir süreci de beraberinde getirir. Peki trafik kazası mağdurları hangi haklara sahiptir? Kimler maddi ve manevi tazminat talep edebilir? Davalar nasıl açılır, zamanaşımı nedir, kusur nasıl değerlendirilir? Tüm bu soruları siz değerli okuyucularımız için, uzun yıllardır alanında faaliyet gösteren ve birçok trafik kazası mağduruna hukuki destek sağlayan Av. Mehmet AYGÜNEŞ’e sorduk. İşte trafik kazası sonrası tazminat süreçlerine dair bilmeniz gerekenler…

1.      Aracıma çarptılar tazminat alabilir miyim?

 “Trafik kazaları, Türk Borçlar Kanunu ve Karayolları Trafik Kanunu kapsamında haksız fiil sayılabilecek olaylardır” diyen Av. Mehmet AYGÜNEŞ, eğer kazada kusurlu bir taraf varsa ve bu kaza sonucunda karşı tarafta ölüm, yaralanma veya maddi zarar meydana gelmişse, zarar görenin veya yakınlarının tazminat davası açabileceğini ifade ediyor. Örneğin bir kişi kaza sonucunda yaralanırsa, tedavi giderleri, kazanç kaybı ve iş gücü kaybı için maddi tazminat; çektiği acı ve ızdırap nedeniyle ise manevi tazminat isteyebilir. Eğer ölüm gerçekleşmişse, ölenin ailesi, destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat talep edebilir.

2.      Peki maddi ve manevi tazminat tam olarak ne anlama geliyor? Hangi zararlar karşılanabiliyor?

“Maddi tazminat dediğimiz kavram, kaza nedeniyle ortaya çıkan ekonomik kayıpları kapsar” diyerek açıklamasını sürdüren Av. Mehmet AYGÜNEŞ, yaralanma hâlinde kişinin tedavi masrafları, çalışamadığı dönemler için gelir kaybı, bakıcı giderleri; ölüm hâlinde ise cenaze giderleri ve destekten yoksun kalma tazminatının gündeme geldiğini belirtiyor. Manevi tazminatın ise daha soyut bir zararın karşılığı olduğuna dikkat çeken Av. Mehmet AYGÜNEŞ, “Örneğin ölenin eşi ya da çocukları yaşadıkları derin acı nedeniyle manevi tazminat talep edebilirler” diyerek mahkemelerin olayın ağırlığına, tarafların sosyal durumuna ve kusur oranlarına bakarak uygun bir tazminata hükmettiğini ekliyor.

3.      Bu davalarda kimler davacı olabilir? Yani kimler tazminat isteyebilir?

Yaralanma söz konusuysa bizzat mağdurun dava açabileceğini söyleyen Av. Mehmet AYGÜNEŞ, ölüm gerçekleşmişse ölenin destek verdiği yakınlarının davacı olabileceğini belirtiyor. “Bunlar genellikle eşi, çocukları, anne ve babasıdır” diyen Av. Mehmet AYGÜNEŞ, bazı durumlarda kardeşlerin veya nişanlıların da destekten yoksun kaldıklarını ispatlayarak dava açabileceğini, fiili destek ilişkisinin Yargıtay tarafından kabul gördüğünü vurguluyor.

4.      Trafik kazasında kusur nasıl belirleniyor? Kusur oranı tazminatı nasıl etkiler?

“Kusur, tazminat miktarını belirleyen en temel unsurdur.” diyerek sözlerine başlayan Av. Mehmet AYGÜNEŞ, zarar gören kişinin tamamen kusursuz olması durumunda tüm zararını talep edebileceğini, ancak örneğin yaya geçidini kullanmayan bir yayada olduğu gibi kısmi kusur halinde tazminat oranının düşeceğini belirtiyor. Kusur oranının, polis tutanakları, tanık ifadeleri, bilirkişi raporları gibi delillerle belirlendiğini belirten Av. Mehmet AYGÜNEŞ, “Mahkeme olayın tüm yönlerini değerlendirir; sadece trafik tutanağına dayanmak yeterli değildir” diyerek Yargıtay’ın bu konudaki yaklaşımını da aktarıyor.

5.      Sigorta şirketine karşı da dava açmak mümkün mü?

“Elbette mümkün” diyerek cevaplayan Av. Mehmet AYGÜNEŞ, zorunlu trafik sigortasının işletenin üçüncü kişilere verdiği zararları karşılamak amacıyla düzenlendiğini hatırlatıyor. Bu nedenle, zarar gören kişiler poliçe teminat limitleri dahilinde doğrudan sigorta şirketine karşı dava açabileceğini belirten Av. Mehmet AYGÜNEŞ, “Kazanın poliçe süresi içinde ve teminat kapsamında gerçekleşmiş olması gerekir” diyerek önemli bir noktaya dikkat çekiyor.

6.      Bu davalarda görevli ve yetkili mahkeme hangisidir? Dava nereye açılmalı?

“Görevli mahkeme her zaman Asliye Hukuk Mahkemesidir” diyen Av. Mehmet AYGÜNEŞ, yetki açısından ise kazanın meydana geldiği yer, davalının yerleşim yeri ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesinin yetkili olduğunu belirtiyor. Bu kuralın zarar gören lehine düzenlenmiş bir seçimlik yetki kuralı olduğunu vurgulayan Av. Mehmet AYGÜNEŞ, “Uygulamada çoğunlukla zarar görenin ikametgahı tercih ediliyor” diyerek sürecin pratik yönüne de değiniyor.

7.      Tazminat miktarları neye göre belirleniyor? Bilirkişi süreci nasıl işliyor?

 Tazminat hesaplamasında birçok faktörün etkili olduğunu söyleyen Av. Mehmet AYGÜNEŞ, “Mağdurun yaşı, geliri, destek olunan kişi sayısı gibi unsurlar dikkate alınır ve genellikle aktüerya uzmanları tarafından hesaplama yapılır” diyerek açıklıyor. Mahkemeye sunulan bilirkişi raporlarının önemine de değinen Av. Mehmet AYGÜNEŞ, “Ancak bu raporlar her zaman doğru olmayabilir, bu nedenle tarafların rapora itiraz hakkı vardır. diyerek uygulamadaki dikkat edilmesi gereken bir başka noktaya değiniyor.

8.      Araçta meydana gelen hasarlar için ayrıca dava açmak gerekiyor mu?

Araçta oluşan hasarlar konusu da oldukça önemlidir diyerek açıklamalarına devam eden Av. Mehmet AYGÜNEŞ, bu zararların hem kasko hem de zorunlu trafik sigortası kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini belirtiyor. “Eğer kazaya karışan araçta maddi hasar meydana gelmişse, kusurlu olan aracın trafik sigortasından hasar bedeli talep edilebilir. Ancak bu zarar, zorunlu sigortanın teminat limitleri dahilindeyse karşılanır. Kendi aracınızda oluşan zarar için ise kasko devreye girer. Değer kaybı gibi zararlar da ayrıca dava konusu yapılabilir” diyerek zarar kalemlerinin ayrıştırılmasının önemini vurguluyor.

9.      Trafik kazasında sakatlık meydana gelirse tazminat süreci nasıl işler?

“Kalıcı bedensel zararlar, hukuki olarak daha yüksek tazminatlarla sonuçlanabilecek süreçlerdir” diyen Av. Mehmet AYGÜNEŞ, bu tür durumlarda yalnızca tedavi masrafları değil, aynı zamanda ömür boyu çalışma gücü kaybının ve ekonomik geleceğin sarsılmasının da dikkate alındığını ifade ediyor. “Yargıtay uygulamasına göre, sakat kalan kişinin yaşam kalitesinde ciddi düşüş olmuşsa hem yüksek miktarda maddi tazminat hem de uygun bir manevi tazminat kararı çıkabilir” diyerek bu gibi davalarda aktüerya raporlarının çok daha büyük rol oynadığını vurguluyor.

10.  Kazaya karışan araç yabancı plakalıysa süreç nasıl ilerler?

“Yabancı plakalı araçların karıştığı kazalarda özel prosedürler uygulanır” diyen Av. Mehmet AYGÜNEŞ, bu gibi durumlarda Türkiye’de faaliyet gösteren muhabir sigorta şirketlerine veya Yeşil Kart Sistemi çerçevesinde belirlenen kuruma başvuru yapılabileceğini söylüyor. Ayrıca, “Yabancı sigortalı araçların karıştığı kazalarda, uluslararası hukuka uygun biçimde dava açmak mümkündür ancak süreler ve usuller farklılık gösterebilir” diyerek bu tür olaylarda profesyonel hukuki destek alınmasının şart olduğunu belirtiyor.

11.  Zamanaşımı konusunda dikkat edilmesi gereken süreler var mı?

Zamanaşımı sürelerinin çok önemli olduğunu belirten Av. Mehmet AYGÜNEŞ, “Zarar ve tazminat yükümlüsünün öğrenildiği tarihten itibaren 2 yıl, her hâlükârda kazadan itibaren 10 yıl içinde dava açılmalıdır” diyerek açıklıyor. Ancak ceza yargılamasına konu olan kazalarda ise ceza zamanaşımı süresinin uygulanacağını ifade eden Av. Mehmet AYGÜNEŞ, “Bu süre genellikle 15 yıldır ve bu durum zarar gören lehine avantaj sağlar” diyerek önemli bir ayrıntıya dikkat çekiyor.

12.  Son olarak şunu sormak istiyoruz: Trafik kazası mağdurlarına ne önerirsiniz? Bu süreçte bir avukattan destek almak neden önemli?

“Bu tür davalar çok sayıda teknik ve hukuki detayı barındırır” diyen Av. Mehmet AYGÜNEŞ, eksik ya da hatalı açılan davaların hak kaybına neden olabileceğini belirtiyor. Avukat desteğiyle sürecin daha sağlıklı yürütüleceğini vurgulayan Av. Mehmet AYGÜNEŞ, “Avukat, tazminatın doğru hesaplanmasını sağlar, delilleri toplar, dava stratejisini oluşturur ve süreci baştan sona takip eder” diyerek profesyonel yardımın önemini bir kez daha hatırlatıyor.

Bu röportaj, trafik kazası sonrasında yaşanabilecek hak kayıplarını önlemek ve mağduriyetlerin telafisi için hangi hukuki yolların kullanılabileceğini anlatmak adına kaleme alınmıştır.