Ada Güncel Haber

Türkiye’nin en önemli su havzalarından biri olan Büyük Menderes Havzası’nda yaşanan çevre kirliliği bir kez daha gündemde. Son günlerde etkili olan aşırı yağışlarla birlikte nehre ulaşan katı atıklar, Söke ve Kovanburnu regülatörleri ile Sarıkemer’deki tarihi Taşköprü arkasında yoğun şekilde birikti. DSİ tarafından yapılan temizlik çalışmalarıyla büyük kütük ve dallar kıyıya alınırken, küçük ve plastik atıkların önemli bir kısmı denize sürüklendi.

Konuyla ilgili açıklama yapan EKODOSD (Ekosistemi Koruma ve Doğa Sevenler Derneği) Başkanı Bahattin Sürücü, yaşananların geçici müdahalelerle çözülemeyeceğini vurgulayarak kalıcı önlemlerin devreye alınması gerektiğini söyledi.

“BÜYÜK MENDERES ARTIK ATIK TAŞIYAN BİR KANAL GİBİ”

Bahattin Sürücü, Büyük Menderes Nehri’nin 584 kilometrelik yolculuğu boyunca tarımsal, endüstriyel ve evsel atıkların baskısı altında olduğunu belirterek şunları kaydetti:
“Ülkemizdeki 25 akarsu havzası içerisinde en önemli havzalardan biri olan Büyük Menderes Havzası, milyonlarca insanın yaşamını ve bölgedeki ekosistemi doğrudan etkiliyor. Ancak ne yazık ki nehir, kirli atık suların alıcı ortamı olarak görülmekle kalmıyor; kontrolsüz katı atıkların da taşındığı bir hatta dönüşmüş durumda.”

Sürücü, özellikle aşırı yağış dönemlerinde dere ve çaylardan nehre sadece su değil, doğaya gelişigüzel bırakılan çöplerin de taşındığını belirtti. Ağaç dalları, kütükler ve çalı çırpı gibi organik materyallerin yanı sıra plastik atıkların yoğunlukta olduğunu ifade eden Sürücü, bu atıkların regülatörlerde ve tarihi Taşköprü’nün arkasında biriktiğini söyledi.

DSİ 21. Bölge Müdürlüğü’nün yağışların ardından regülatörleri korumak ve sulama kanallarına çöp geçişini önlemek amacıyla iş makineleriyle temizlik yaptığını hatırlatan Sürücü, Taşköprü kemerlerinin büyük ölçüde tıkalı olması nedeniyle yalnızca büyük parçaların alınabildiğini, küçük atıkların ise denize ulaştığını vurguladı.

“2016’DAKİ YÜZER BARİYER SİSTEMİ YENİDEN DEVREYE ALINMALI”

Sürücü, DSİ tarafından 2016 yılında uygulamaya konulan ve Türkiye için örnek sayılabilecek yüzer bariyer sistemine dikkat çekerek şu değerlendirmede bulundu:
“Büyük Menderes üzerindeki önemli regülatörlerin önüne yerleştirilen üç adet yüzer bariyer sayesinde, sulama sezonunda kapakların kapalı olduğu dönemlerde yüzer atıklar bariyerlerde birikiyor, böylece hem tesisler korunuyor hem de çöplerin denize ulaşması engelleniyordu. İlk yıllarda oldukça başarılı olan bu uygulama, son 3–4 yıldır ne yazık ki kullanılmıyor. Bariyerler işlevsiz halde kıyıda bekliyor.”

Sürücü, sistemin yeniden devreye alınması ve ayrıca Taşköprü arkasına da bir bariyer yerleştirilmesi halinde nehrin katı atık yükünün ciddi oranda azaltılabileceğini belirtti. Bu sayede çöplerin sazlıklara ve Ege Denizi’ne ulaşmasının engellenebileceğini, aynı zamanda tarihi Taşköprü’nün yapısal risklerinin de azaltılacağını ifade etti.

Ancak yalnızca DSİ’nin çabasının yeterli olmayacağını dile getiren Sürücü, bariyerlerle toplanan atıkların kıyıya çıkarıldıktan sonra bertaraf edilmesi için ilgili kurumların eşgüdüm içinde hareket etmesi gerektiğini söyledi.
“Bu bir kurumun tek başına çözebileceği bir sorun değil. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü başta olmak üzere tüm ilgili kurumlar, Deniz Çöpleri İl Eylem Planlarını etkin biçimde uygulamalı. Aksi halde her yağışta aynı tabloyu konuşmaya devam ederiz.”

EKODOSD, Büyük Menderes Nehri’nin ve Ege Denizi’nin daha fazla kirletilmemesi için tüm yetkili kurumları sorumluluk almaya ve kalıcı çözüm üretmeye davet etti.

Bu haber videoludur

https://www.instagram.com/reel/DUpcvQAjCxb/?igsh=MXBvazgycWl0djMxeQ==