Ada Güncel Haber

Antik Tarihin Gölgesinde Büyük Tehdit

Antik çağın ünlü tarihçisi Herodot’un, “Burada yaşayan insanlar kentlerini bizim yeryüzünde bildiğimiz en güzel gökyüzü altına ve en güzel iklime sahip yörede kurmuşlar” dediği Priene Antik Kenti’ni ziyaret eden EKODOSD, çarpıcı bulgularla döndü. Söke ilçesine bağlı Güllübahçe sınırlarında yer alan ve İon kentlerinden biri olan bu tarihi alan, hem eşsiz doğal güzellikleri hem de tehdit altındaki dokusuyla dikkat çekiyor.

“Doğayı Korumazsak Tarih de Yok Olacak!”

Kuşadası EKODOSD Başkanı Bahattin Sürücü, ziyaret sırasında gözlemledikleri durumu şu ifadelerle özetledi:
“Priene, yalnızca tarihiyle değil, eşsiz doğal dokusuyla da korunması gereken bir mirastır. Ancak bölgedeki kontrolsüz yapılaşma, betonarme binalar ve ormanlık alanlarda yapılan izinsiz müdahaleler, bu eşsiz coğrafyayı tehdit ediyor. Eğer doğayı korumazsak, tarihin de yok olmasına seyirci kalacağız.”

Akropol’e Giden Yolda Tehlike Sinyalleri

Samson Dağları’nın eteklerinden Priene Akropolü’ne doğru gerçekleştirilen yürüyüşte, zeytin emekçilerinin eşsiz hikayeleri dinlendi, Akdeniz bitki örtüsünün büyüleyici güzellikleri keşfedildi. Ancak yağmur sonrası küçük şelalelerle şenlenen bu güzergâhta, yapılaşmanın izleri endişe uyandırdı.

Sürücü, gördükleri yapılaşmaya ilişkin şunları kaydetti:
“Kızılçam ormanlarının arasında, doğayla tamamen uyumsuz bir betonarme bina görmek bizi dehşete düşürdü. Havuzlarla birlikte inşa edilmiş bu yapılar, doğayı yok etmekle kalmıyor, tarihi mirasın bütünlüğüne de zarar veriyor.”

Priene’nin Rotası Tahrip Olmuş Durumda

Akropol’den inerken daha önce kullanılan rotada rastlanan zarar, bölgenin doğal yapısının korunması gerektiğini bir kez daha gözler önüne serdi. Sürücü, bu durumu şu sözlerle anlattı:
“Bitki örtüsünün kepçeyle tamamen tahrip edildiği bölgede, yağan yağmurlar toprağı süpürmüş ve rotayı kullanılamaz hale getirmiş. Bu durum yalnızca doğa için değil, bölgeye gelen ziyaretçiler için de büyük bir risk oluşturuyor.”

“Priene’nin Kalıcı Koruma Altına Alınması Şart!”

Rehber Hakan Bahçecioğlu eşliğinde gerçekleşen turda, Miletli Hippodamos’un şehir planlama anlayışının izleri bir kez daha hayranlık uyandırdı. Ancak Sürücü, bu mirasın sürdürülebilir olması için UNESCO’nun daha etkin bir rol alması gerektiğini belirtti:
“Priene, UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi’nde yer alıyor, ancak bu yeterli değil. Kalıcı listeye alınması ve koruma altına alınması için çalışmalar hızlandırılmalı. Aksi takdirde, bu mirasın doğallığını kaybetmesi kaçınılmaz.”

“Bütüncül Bir Koruma Planı Şart!”

Bahattin Sürücü, bölgenin korunması için yapılması gerekenleri şu şekilde sıraladı:
“Dilek Yarımadası Milli Parkı’nın sınırları genişletilerek, Kurşunlu Manastırı ve Fındıklıkale gibi alanlar da dahil edilmelidir. Priene’nin de bu kapsamda korunması sağlanmalı ve bölgedeki yapılaşmaya kesinlikle izin verilmemelidir. Bu, yalnızca doğayı ve tarihi korumakla kalmaz, aynı zamanda bölge halkının ekonomik kalkınmasına da katkı sağlar.”

Priene’nin eşsiz tarihini ve doğasını korumak, yalnızca bölge halkı için değil, dünya mirası için de büyük önem taşıyor. Ancak bunun gerçekleşmesi için doğaya ve tarihe yönelik tehditlerin derhal durdurulması gerekiyor.