Ada Güncel Haber

“Kıble Yok, Yön Yok, Saygı da Yok”

Kimliğinin açıklanmasını istemeyen  bir vatandaş, gazetemize gönderdiği görüntülerle birlikte şu ifadeleri kullandı:
“Sanki kim nereye denk geldiyse oraya gömmüş. Kimi doğuya, kimi kuzeye bakıyor. Ölmüş bir Müslüman’ın  kıblesi yoksa, bizim burada inançtan bahsetmemizin ne anlamı kalıyor?”

Mezar yerlerinin tamamen düzensiz biçimde kazıldığını, kademeli mezarlık bölümlerinde bile her kademenin farklı yönlere bakacak şekilde yerleştirildiğini vurguladı.

Aynı Mezarlıkta Farklı Yönler: Bu Bir Eksiklik Değil, Umursamazlık

İddialara göre Kuşadası genelindeki bazı mezarlıklar, mühendislik ve topografya gerekçesiyle planlanmış gibi görünse de, İslami defin ilkelerine uyulmaksızın yönsüz biçimde oluşturulmuş durumda. Aynı parsel içinde bile mezarlar birbiriyle uyumsuz yönlerde.

Yaklaşık altı yıl önce benzer bir tartışma ilçedeki Asri Mezarlık’ta gündeme gelmiş, kıbleyle arasında 60 derece sapma olan mezar sıralamaları yerel basında haber olmuştu. Bugün benzer bir manzara farklı noktalarda yeniden yaşanıyor.

Sorumluluk Kimin? Müftülüğün Yetki Alanı Dışında

Vatandaşlar bu durumu ilk etapta dini makamlarla bağdaştırsa da, resmî kaynaklara göre mezar alanlarının planlanması ve yönlendirilmesi tamamen belediyelerin yetki ve sorumluluğundadır.

İlçe müftülüklerinin bu konuya doğrudan müdahale etme yetkisi bulunmamaktadır. Dini görevliler, sadece defin sırasında dua etmekle ve dini merasimi yürütmekle yükümlüdür. Ancak yönlendirme, parsel açma, mezar yönlerini belirleme gibi konular tamamen yerel idarelerin denetiminde ve sorumluluğundadır.

Diyanet Açık Söylüyor: “Yüzü Kıbleye Olmalı”

İslam dininde cenaze defni için temel kural bellidir: Cenaze, sağ yana yatırılır ve yüzü kıbleye bakacak şekilde yerleştirilir. Diyanet İşleri Başkanlığı da bu konuda net bir görüşe sahiptir:
“Müslüman mezarlıklarında, mezarlar kıbleye yönelik planlanmalı ve bu hassasiyet gözetilmelidir.”
Ancak Kuşadası’nda çekilen görüntüler, bu kuralın sahada göz ardı edildiğini göstermektedir.

“ Kazıyorlar, Pusulaya Bakan Yok”

Kuşadası’nda bazı mahalle sakinleri mezarlık kazılarına bizzat şahit olduklarını belirtiyor. Bir vatandaş, “Kazı yapılırken ne pusula var ne yön. Sadece neresi kolay kazılıyorsa, orayı kazıyorlar. Defin alanı değil, sanki inşaat temeli gibi kazıyorlar” sözleriyle yaşanan ihmalkârlığı özetledi. Bu tablo, inançlara değil, tamamen teknik kolaylıklara dayalı bir yaklaşımın uygulandığını ortaya koyuyor.

Bu Sadece Dini Değil, Vicdani Bir Sorumluluk

Uzmanlar ve ilahiyatçılar, konunun yalnızca mezar yönü olmadığını, yaşayana gösterilmeyen saygının ölüye de gösterilmediği bir kültürel erozyonla karşı karşıya olunduğunu vurguluyor. “Kıble, sadece bir yön değil, Müslüman’ın yönüdür. Yaşarken kıbleye döndük; ölünce neden sırtımız dönüyor?” sorusu, bu tartışmanın özetini sunuyor.

Belediyelere Çağrı: Teknik Değil, İnanç Temelli Planlama Şart

Vatandaşlar, yerel belediyelerin mezarlık düzenlemelerinde artık dini danışmanlık alınması gerektiğini, yeni açılacak alanlarda kıble yönüne uygun GPS destekli haritalama sistemlerinin kullanılmasını talep ediyor. Mevcut mezar yerlerinin de en azından uygun olanlarının yönlerinin düzeltilmesi için çalışma başlatılması isteniyor. “Bu bir mezar sorunu değil, inanca duyulan saygının testi” diyen bölge halkı, çözüm için yetkilileri göreve davet ediyor.

Ada Güncel Olarak Soruyoruz:

“Kıble Pusulası Nerede?”

Toplum vicdanını yaralayan bu durum karşısında sorularımız nettir:

Mezarlık yerleşim planlarını kim yapıyor?

Kıble kontrolü neden yapılmıyor?

Diyanet görüşüne rağmen uygulamada neden farklılık var?